Teoria inspiracji poznawczej. Postulaty. Cz. 6

Opublikowane przez Jadwiga Magnuszewska
  1. Twórca potrzebuje kilku jakości do tworzenia: wytrenowanego warsztatu, wrażliwości w obszarze kreacji, elastycznego umysłu, stanu kreatywności oraz żyznego źródła inspiracji. Potrzebą dojrzałego twórcy jest zatem inspiracja. Cenna inspiracja zawiera element zaskoczenia.
  2. Postawię hipotezę: iluzja może być źródłem inspiracji. Pojawia się ważne pytanie: kiedy służy nauce? Wówczas, gdy zostanie rozkodowana. Iluzja najczęściej coś ukrywa.
  3. Wiedza bywa źródłem inspiracji, gdy jest niekompletna. Problem. Pytanie. Konflikt poznawczy. Stwierdzenie sprzeczne z wiedzą i doświadczeniem, dla osób szukających. Inspiracja na najpłytszym poziomie wzbudza sieć skojarzeń, korzystających z wiedzy jawnej. Inspiracja głęboka wykracza poza wiedzę jawną. Intuicja czerpie z wiedzy niejawnej, ujawnia ją. Najgłębszy poziom inspiracji poznawczej to tworzenie struktur na bazie wiedzy niejawnej.
  4. Nie każdy bodziec inspiruje. Nie każdy bodziec uruchamia cenny proces twórczy. Nadmiar bodźców spowoduje wycofywanie się. Są bodźce, które zamykają proces twórczy. Warto zbadać rolę emocji w inspiracji, czasem pomagają, czasem przeszkadzają. Na pewno nadają znaczenie. Warunkiem cennej inspiracji jest wypoczęty umysł i nuda, gdyż one stwarzają możliwość i przymus.
  5. Mnie inspirują nieoczekiwane zestawienia słów np.: porzucony przez obcego człowieka; mijamy się nie żywi nie martwi; na krawędzi dobrobytu. Zestawienia te pojawiają się przy swobodnym uwalnianiu wiersza. Potem mogę się nad nimi zatrzymać i spróbować rozwinąć wychwyconą myśl. Cenne spostrzeżenia są kroplą w kałuży przeciętnych.
  6. W inspiracji realizujemy trzy etapy: uwalnianie, formułowanie i ocenę. Ocena nie może blokować uwalniania. Uwalniać możemy śmieci, banały. Musimy nauczyć się przepływu, który ocena blokuje.
  7. Wartościowa inspiracja powinna uwalniać przepływ głęboki. Wewnętrzny krytyk jest główną blokadą przepływu. Zauważmy, że łańcuch skojarzeń zawsze zaczyna się od treści banalnych (dostępnych w pamięci), by w kolejnych ogniwach uwalniać te rzadziej używane, a z czasem uwolnić coś całkiem nowego.
  8. Tylko na ścieżkach nieuczęszczanych spotykamy nowe. Mamy problem ze znalezieniem ścieżek nieuczęszczanych. Tu jest miejsce dla inspiracji. Postuluję, że moja Panstrukturalna Teoria Wszystkiego, jako źródło pytań strukturalnych, jest bogatym zbiorem inspiracji dla badacza.
  9. Twórca czerpie natchnienie z uwalniania myśli ze smyczy świadomego umysłu, wzbudzonych bodźcami z zewnątrz. Wyławia tę, która porusza jego wrażliwość. Wtedy rodzi się pomysł na nowe dzieło.

Dodaj komentarz