- Osądzanie jest wygodne, ocena otwiera nas na działania. Rozumienie innego bywa niewygodne. Aby pozostać w zgodzie z sumieniem, musimy zrezygnować z części siebie, troszczyć się o drugiego. Częściej osądzamy, niż staramy się rozumieć. Rozumienie kreuje więzi i czyni nasze życie pełnym. Osądzanie ułatwia działanie przez uprzedmiotowienie drugiego.
- Empatia i rozumienie skłaniają nas do działań kosztem naszych interesów.
- Każda relacja wymaga wzajemnego słuchania. Słuchanie jest pierwszym krokiem do rozumienia. Rozumienie pogłębia relację, doświadczamy spełnienia. Wyraziliśmy siebie i ktoś nas zobaczył. Dzięki zobaczeniu przez drugiego – jesteśmy.
- Nie odrzucajmy treści tylko dlatego, że ich nie rozumiemy. Rozumienie przychodzi później, po kilkukrotnym kontakcie z komunikatem. Proces budowania reprezentacji poznawczych jest stopniowy.
- Współczucie to stan aktywnej troski wynikającej z rozumienia. Celem rozwoju powinno być rozumienie wynikające z mądrości – holistycznego i strukturalnego postrzegania. Współczucie przynosi spokój, rozumienie przynosi zgodę na to, co się wydarza, a aktywna troska uwalnia z poczucia bezradności.
- Rozpoznanie wymaga wyobraźni, musimy stworzyć nową reprezentację, a my najczęściej tylko wzbudzamy w pamięci znane treści, pozbawiamy się możliwości rozpoznania.
- Refleksja pogłębia rozumienie. Aktywizujemy szersze sieci poznawcze. Aktywizujemy skojarzoną wiedzę strukturalną.
- Pewne ‘prawdy’ dostrzegamy w kontraście. Zatem oprócz odzwierciedlenia prawdy trzeba naszkicować tło. Inne ‘prawdy’ rozumiemy dzięki porównaniom, więc trzeba dostarczyć materiał do porównań. Rozumienie treści zmienia się wraz z kontekstem, stąd koniecznością jest opisanie kontekstu.
- Rozumienie siebie jest krokiem do rozumienia innych.
- Aby pojawiło się rozpoznanie, musimy wykształcić w umyśle obraz obiektu i jego relacji z innymi obiektami. Musimy wykształcić w umyśle obraz jego zmienności. Zbudować dynamiczną mapę. To nie wystarczy. Musimy umieścić obiekt w kontekście. Rozumiemy dany obiekt, kiedy wiemy jak działa i jak wpływa na środowisko. Nóż jest narzędziem do krojenia, przecina krojoną rzecz, ma płaską, długą, ostrą powierzchnię, jest produktem człowieka. Rozumiemy nóż. Trudniej nam zrozumieć pojęcia abstrakcyjne, takie jak sprawiedliwość. Tu rozpoznanie jest skutkiem naszych doświadczeń z pojęciem abstrakcyjnym.