Przez mądrość do szczęścia

Nie wolno manipulować poczuciem winy, bo wtedy dziecko będzie ukrywać swoje działania. Będzie okłamywać rodziców, będzie uciekać do grupy, która je zaakceptuje, niekoniecznie wartościowej. Należy dawać dziecku wybór, musi nauczyć się podejmować decyzje. Wskazywać konsekwencje. Uczyć na błędach. Obwinianie czyni winnym, życiowa lekcja czyni uczniem, czyli tym kto się doskonali. Szanować dziecko, szanować innych. Szacunek buduje trwałe poczucie własnej wartości. Akceptować w dziecku odrębnego człowieka z jego celami, marzeniami, słabościami. Nie akceptować złych zachowań, wyjaśnić dlaczego. Zachowania można zmienić. Pokazywać koszty, konsekwencje i zagrożenia złych zachowań. Pozwolić robić małe błędy, by dziecko dostrzegało swoje słabości. Pomóc mu pracować ze słabościami, by nie popełniało wielkich błędów. Traktować błąd jako lekcję, nigdy przegraną. Nauczyć marzyć i marzenia przekuwać w czyn. Dziecko jest w okresie szukania swojego miejsca na Ziemi. Pozwolić mu próbować i rezygnować, stwarzać mu okazje do próbowania nowych rzeczy. Uczyć brania odpowiedzialności za swoje czyny, uczyć naprawiania błędów i dawania zadośćuczynienia za popełnione szkody. Uświadamiać, że błędy będą się zdarzały, z braku wiedzy, z braku zasobów, z braku kompetencji, z braku celnego przewidywania. Uczyć refleksji nad przyczynami błędów, by ich ponownie nie popełniać. Uczyć odróżniania niezamierzonych błędów od intencjonalnego zła. Uczyć wartości współdzielonych w społeczności, zasad uczciwego postępowania. Szanować i uczyć szacunku przez działanie. Osoby skreślone tracą motywację do walki o siebie.