Przez mądrość do szczęścia

Piszę wiersze, które traktuję jako narzędzia do uwalniania treści podświadomych. Często ciężkie, bo je wyrywam z podświadomości. Szukam cudzych wierszy, krótkich, esencjonalnych, prostych. Tak odkryłam Emily Dickinson. Odrzuca mnie od wierszy konkretnych, które są na topie, bo są łatwe. Odrzuca mnie od wierszy słodkich, bo mądrość wymaga refleksji, a ta nie idzie w parze z lekkim podejściem. To problem wymusza refleksję. Gdy nam się powodzi bez naszego udziału, pozostajemy tak samo głupi.

Pewne słowa mnie poruszają, odczuwam smak poznawczy. Myślałam, że są to słowa strukturalne, ale krzesło jest słowem strukturalnym i mnie nie porusza. Odkryłam, że poruszają mnie słowa strukturalne i abstrakcyjne, bo tylko takie wchodzą w skład teorii i modeli.

Słowo strukturalne i abstrakcyjne to nazwa klasy, skupiającej podobne byty. Model techniczny musi być konkretny, na przykład model silnika. Model abstrakcyjny zawiera wzorce strukturalne, pozwala reprezentować klasy zjawisk. Pozwala włączać pojęcia strukturalne i abstrakcyjne w modele wyższego rzędu.

Krótkie esencjonalne frazy są strukturalne: nic więcej tylko bohaterzy i relacje występujące w sytuacji. Można przeprowadzić eksperyment. Napisać postulat, a potem usuwać zbędne słowa, zostanie to, co można zawrzeć w modelu. Strukturalne pojęcia dają się graficznie odwzorować za pomocą bloków rzeczowników i strzałek łączących je relacji. Pozostałe słowa to tylko opis i charakterystyka. Inny poziom.

Dlaczego słowa strukturalne i jednocześnie abstrakcyjne mają smak poznawczy? Może pamięć niejawna ich potrzebuje do tworzenia modeli. Gdy wskoczą w puste miejsce, następuje wyrzut chemii w mózgu, potwierdzający ich wartość.

Pojawiła mi się hipoteza, że wiedza niejawna jest ewolucyjnym narzędziem mądrości. Wiedza musi zostać odkryta, więc ktoś musi mieć kompetencje odkrywcy. Nie każdy.

Genetycznego dziedzictwa nie zmienimy, możemy je tylko uaktywnić i wzmocnić. Jak wspierać mądrość? Nauczyć się refleksyjnego podejścia do przeżytych zdarzeń. Stać z boku, by nie zagłuszać mechanizmów wzbogacania intuicji. Być otwartym na opinie sprzeczne z naszymi, przyjąć założenie, że każdy posiada część prawdy, tylko jest ona uwikłana w błędne zrozumienie.

Wiersze abstrakcyjne nie wzbudzają emocji, więc się nie podobają. Podobny mechanizm może występować przy abstrakcyjnych teoriach. Nie wzbudzają emocji celowo, bo wzbudzony smak poznawczy jest delikatniejszy niż emocje, zagłuszony emocjami byłby niewyczuwalny.

Umiejętność wybierania bądź wyczuwania pojęć strukturalnych i abstrakcyjnych jest niezbędna dla twórcy teorii.

Czym jest pojęcie strukturalne? Reprezentacją konkretnego bytu lub reprezentacją klasy bytów konkretnych. Dlaczego ewolucja wykształciła mechanizmy abstrahowania? Kluczowe pytanie. Dlaczego ewolucja wykształciła mądrość i wiedzę niejawną? Te pojęcia są powiązane. I wiedza niejawna i pojęcia abstrakcyjne są narzędziami mądrości. Jak odpowiemy na pytanie: po co nam mądrość? – to odpowiemy na pytanie: po co nam umiejętność abstrahowania?

Spróbujmy badać nie wprost. Po co nam pojęcia abstrakcyjne? Konkret zaślepia. Więzi. Klasy obiektów pozwalają patrzeć z perspektywy, widzieć związki pomiędzy obiektami. Operowanie pojęciami abstrakcyjnymi to wyższy poziom działania umysłu. Po co? Nie chodzi mi o współczesne funkcje, chodzi mi o funkcje pierwotne. Jaką przewagę konkurencyjną niosły pojęcia abstrakcyjne? Ekonomizację pamięci. Nie musimy pamiętać cech wspólnych dla wszystkich krzeseł, są takie same, możemy tylko pamiętać różnice. Wiemy już po co ewolucja wykształciła pojęcia abstrakcyjne. Po co ewolucja wykształciła pojęcia strukturalne i mądrość? Też szukam funkcji pierwotnej.

Wróćmy do pamięci. Postuluję, że mamy jawną pamięć „bitmapową” nie podlegającą zmianom i mamy pamięć niejawną „wektorową”, strukturalną, łatwo podlegającą zmianom.

Potrzebowaliśmy łatwo dostępną pamięć niepodlegającą zmianom, by poprzez mechanizmy skojarzeń wydobywać z niej to, co jest potrzebne. Potrzebowaliśmy dla potrzeb rozwojowych pamięć podlegającą zmianom, która dostosowuje się do aktualizowanej wiedzy. Pierwsze zabezpiecza wiedza i pamięć jawna, drugie wiedza i pamięć niejawna.

Działanie mechanizmów pamięci i wiedzy niejawnej, strukturalnej jest energochłonne. Ja po niewielkim akcie twórczym jestem wykończona. Pracuję, wyrywając z podświadomości pojedyncze zdania. Kartka A4, czcionką 12, odstęp półtora wersu to duże osiągnięcie z jednego dnia.

Myślę, że cennym pytaniem jest: jak można zaktywizować własną wiedzę niejawną? Z wiedzą niejawną pracuję za pomocą intuicji. Intuicja, czyli chwytanie na granicy świadomości strzępów treści jest narzędziem, które musimy uczynić dostępnym. Moja Panstrukturalna Teoria Wszystkiego (PSTeoria) przemeblowała moją wiedzę niejawną. Myślę, że to proces tworzenia teorii strukturalnej był kluczowy. Postuluję, że zapoznanie się z PSTeorią nie przemebluje wiedzy strukturalnej czytelnika, dostarczy pytań strukturalnych, odpowiedzi zbudują konkretną teorię strukturalną obszaru badanego. To proces twórczy przemebluje w badanym obszarze wiedzę niejawną czytelnika.

Pojawia się kolejne pytanie: Jak dokonać przesunięcia z korzystania z wiedzy jawnej w pracę z wiedzą niejawną? Ja straciłam dostęp do wiedzy jawnej. Teraz nie wydobywam treści z wiedzy jawnej, tylko rozpoznaję. Jak moje dzieci były małe, przez 5 lat nie spałam, przez rok nie przespałam w jednym ciągu godziny. Moja córka odrzucała każde jedzenie, a mój pokarm dla niemowlaka był za mało syty, stąd córka dopominała się karmienia bardzo często. Dysfunkcja pamięci wymusiła pracę z głębiej usytuowanymi strukturami mózgu. Może kiedyś będziemy stosowali inżynierię mózgu, blokowali obszary. Ja, gdybym miała wybór, poszłabym łatwiejszą drogą. Zrezygnowałabym z pracy z umysłem strukturalnym. U mnie przesunięcie jest totalne, nie chwilowe.