Czy można coś nowego wymyślić w temacie dobra i zła. Religia i filozofia zajmuje się tym zagadnieniem od wieków. Definiowanie kilka pojęć naraz pozwala uniknąć słabości definicji. Cierpienie jest bezwzględne, korzyść jest względna. Na fundamencie tych dwóch pojęć zbudowałam proponowaną teorię.
Historia powstania
Nie sądzę, że wyczerpałam zagadnienie Dobra i Zła. W moim obecnym odczuciu siatka pojęć jest zupełna, nie odczuwam poznawczych dziur. Dopiero ugruntowanie zrozumienia przyniesie nowe postulaty, rozszerzy opis. Obecnie każde ze zdefiniowanych pojęć ma swoje postulaty, zatem słusznie włączyłam je do badanego tematu. Przedstawiony tutaj model rozwijania zagadnienia jest wypracowany przeze mnie. Praca nad siatką pojęć korzysta z umysłu strukturalnego i holistycznego, jest jednocześnie sposobem na uzyskiwanie poprawności definicji. Patrząc na jedno pojęcie trudno nam wykazać jego niepoprawność. W sieci pojęć definicja musi być zgodna sieciowo, więc błąd łatwiej wyłapać. Praca nad siatką pojęć ma jeszcze jedną zaletę: ma większy potencjał inspiracji. Kolejną korzyścią z definiowania siatki pojęć jest niedziurawe pokrywanie rzeczywistości zdefiniowanymi pojęciami. Pracując nad siatką pojęć łatwiej wyłapać braki w pokryciu, które nazywam poznawczymi dziurami. Siatka pojęć pozwala się inspirować nie tylko liniowo, ale sieciowo, co oznacza, że można dojść do brakującego pojęcia z różnych stron, ułatwia to wielość skojarzeń.
Założenia
- Człowiek jest źródłem zła. Dzikie zwierzęta i rośliny w swojej walce o przetrwanie są praktyczne. Klęski żywiołowe niosą cierpienie, ale nie są złem.
- Szatan jest personifikacją zła czynionego przez człowieka.
- Każdy człowiek jest zdolny do czynienia dobra i do czynienia zła. Wszystko zależy od warunków. Czasem, jako jedyny możliwy, pozostaje wybór mniejszego zła.
- Zło nie zawsze jest intencjonalne. Odpowiedzialność jest powiązana z działaniem intencjonalnym. Osoba pozbawiona świadomości może czynić zło nie będąc za nie odpowiedzialną.
- Dobro wzmacnia kapitał społeczny, zło niszczy. Bez kapitału społecznego nie będzie zaufania, współpracy, poszanowania dla prawa.
- Zwierzęta mogą czynić intencjonalnie dobro.
- Zła jest więcej niż dobra, bo daje przewagę konkurencyjną.
- Człowiek naśladuje zachowania korzystne.
- Ludzie podążają za liderami działań korzystnych społecznie.
- W społeczeństwie jest grupa osób dających się uwieść ideom.
Definicje
Korzyść – to polepszenie stanu w różnych wymiarach: materialnym, pozycji, psychiki, itp…
Strata – to rozerwanie relacji.
Działanie – to proces budujący spójny ciąg Zmian przesuwający Wycinek Rzeczywistości ze Stanu Początkowego w Stan Końcowy.
Koszt – to utracone Korzyści i pomniejszony Stan Posiadania w procesie podjętego Działania, to pogorszenie stanu w różnych wymiarach.
Skutki uboczne – to nieprzewidziane Zmiany.
Cel – to wyartykułowany kierunek Działań.
Cierpienie – to stan psycho-fizyczny charakteryzujący się ogromnym bólem fizycznym bądź psychicznym. Nie jest to stan chwilowy, tylko trwający przez jakiś okres czasu.
Dobro – to Działania zmniejszające cierpienie.
Zło – to Działania niosące cierpienie lub skutkujące cierpieniem.
Intencja – to nastawienie do Działania. Intencja ma komponent poznawczy odpowiadający na pytania co? i dlaczego? oraz komponent emocjonalny aktywizujący działanie.
Wdzięczność – to czysta emocja wzbudzana w odpowiedzi na podarowane Dobro lub Korzyść. Wdzięczność wymaga od biorcy i dawcy czystości. Wolności od wstydu i manipulacji.
Przez mądrość do szczęścia 