Tą teorię skonstruowałam na dychotomii odpowiedzialności i winy. Nie zrozumiemy jednego pojęcia bez zbadania drugiego. Uznaję winę za szkodliwą i przestarzałą.
Historia powstania
Teraz jestem w fazie uzupełniania dziur, stąd szybko uzyskuję trafność definicji w holistycznej perspektywie. Dopiero teraz ujawnia się wartość PSTeorii. Moje błyski, krótkie refleksje, też były możliwe tylko dzięki nowej formie umysłu. Postuluję, że mamy dwa obszary pamięci: „bitmapową” (zapamiętujemy „pikselowe” obrazy, które zacierają się z czasem) i strukturalną (zapamiętujemy „wektorowe” obrazy, podatne na przekształcenia i akomodację). Ja mam bardzo ograniczoną pamięć „bitmapową”, więc musiałam uaktywnić pamięć strukturalną, która jest bardziej wyczerpująca w działaniu, ale pozwala na tworzenie kompatybilnych struktur. Z tego wynika, że mając szkielet strukturalny, efektywną wyobraźnię, ponadprzeciętną spostrzegawczość i wrażliwość jestem w stanie opisywać i definiować obszary, z którymi mam styczność lub które są logicznym uzupełnieniem tego, z czym się stykam.
Umysł holistyczny i strukturalny wymaga zgodności sieciowej definicji. Gdy skonstruuję definicję błędną odczuwam w moim umyśle dyskomfort, poprawne definicje wywołują pozytywne odczucia. Ta poznawcza wrażliwość nie działa w przypadku definicji cudzych, gdyż obce definicje nie są częścią mojej sieci poznawczej. Obecne umiejętności twórcze są efektem ponad dziesięcioletniej twórczej aktywności. Ja pozwalam umysłowi płynąć, spuszczam go ze smyczy świadomości i uwalniam potencjał umysłu nieświadomego. Umysł tworzy bez udziału JA, bez pamięci roboczej, bez wewnętrznego krytyka. Ja tylko zapisuję wyniki i wielokrotnie poprawiam. Popełnione przeze mnie błędy poznawcze „zgrzytają” w moim umyśle. Pierwsza wersja rzadko jest doskonała, ale zgrzyta i inspiruje do szukania lepszych wersji.
Założenia
- Odpowiedzialność jest obowiązkiem i prawem osoby dojrzałej, realizuje się w podjętych zobowiązaniach.
- Odpowiedzialność jest fundamentem dobrostanu.
- Odpowiedzialność jest przedmiotowa. Odpowiadamy za coś, za kogoś.
- Odpowiedzialność za kogoś nie odbiera osobom zależnym podmiotowości.
- Odpowiedzialność jest narzędziem utrzymywania porządku społecznego.
- Brak odpowiedzialności w relacjach niszczy zaufanie.
- Człowiek nieodpowiedzialny nie jest wolny, bo odpowiedzialność to realizacja świadomie podjętych zobowiązań. Brak odpowiedzialności skutkuje uleganiem wpływom i słabościom.
- Zobowiązanie mobilizuje.
- Warunki ograniczają decyzje.
Definicje
Odpowiedzialność – to przypisane Zobowiązanie wraz z Konsekwencjami jego realizacji lub Konsekwencjami braku realizacji.
Zobowiązanie – to podjęta świadomie decyzja o realizacji Celów i procesów niosąca za sobą Odpowiedzialność za czyny i zaniechania.
Konsekwencje – to naturalne skutki, lub umowne skutki. Przyczyną owych skutków są podejmowane Działania. Brak Działania również skutkuje Konsekwencjami.
Podmiot – to główny aktor Sytuacji, aktywnego fragmentu Sieci Relacji, z jego perspektywy są badane Wpływy i Zależności.
Prawo – to umowa społeczna dotycząca pozytywnych lub negatywnych Działań z wyszczególnieniem Konsekwencji.
Skutek – to Reakcja Bytu B na Zmienność Bytu A.
Intencja – to nastawienie do Działania. Intencja ma komponent poznawczy odpowiadający na pytanie co i dlaczego. Intencja ma komponent emocjonalny aktywizujący działanie.
Człowiek wolny – to człowiek świadomy bieżących Ograniczeń, nacisków, Wpływów, który wybiera jedną z możliwych opcji świadomy ich Konsekwencji.
Wolność – to realizacja indywidualności Podmiotu.
Zakres Wolności – to dostępne opcje Wyboru.
Możliwość – to potencjalny Interes Podmiotu (Korzyść lub Unikorzyść), który może, po jego Wyborze, wejść w fazę realizacji. W PSTeorii mówimy tylko o Możliwościach Podmiotu (ustalamy inny Podmiot, gdy badamy Możliwości innych aktorów Sytuacji).
Wybór – to realizacja jednej Możliwości wybranej z kilku dostępnych opcji. Zastanawiałam się nad słusznością słowa realizacja w tej definicji i uważam ją za słuszną. Wybór bez realizacji jest nieaktywny.
Wymuszenie – to narzucenie nieakceptowanej przez Podmiot opcji.
Ograniczenia – to granice Możliwości.
Warunki – to cechy Środowiska, w którym realizuje się Działanie.
Wina – to Działanie będące nieusprawiedliwionym błędem wynikającym z wolnej decyzji Sprawcy lub celowe Działanie, które łamie uznawane przez Sprawcę normy społeczne.
Poczucie Winy – to stan psychiczny towarzyszący uznanej Winie.
Obwinianie – to przypisywanie innym Winy, mające na celu wzbudzenie Poczucia Winy.
Sprawca – realizator Działania skutkującego Zmianą.
Sprawstwo – to realizacja Działania przez określoną jednostkę zwaną Sprawcą.
Interesariusz – każda jednostka, która jest uwikłana w badaną Sytuację i doświadcza jej Wpływów.
Kara – to umowna, negatywna Reakcja przypisana do negatywnego Działania.
Rola Bytu w Układzie nadrzędnym – to udział Bytu w Wiązaniach tego Układu. Rola określa zbiór takich Zmienn