21. Poczucie wolności, a poczucie kontroli.
Postawmy kilka pytań:
Czy poczucie wolności jest częściowo tożsame z poczuciem kontroli? Czy istnieje wolność bez kontroli? Czy istnieje wolność od kontroli? Czy kontrolując jesteśmy niezależni?
Bez kontroli nie możesz być wolny, bo wówczas jesteś zdany na obce wpływy. Możesz doświadczać nadmiernej potrzeby kontroli, która cię zniewala. Kontrola pozwala nam realizować swoją wolę, jeden z synonimów wolności. Realna kontrola poszerza zakres wolności, potrzeba kontroli go zmniejsza. Jeżeli nie masz kontroli, jesteś jak liść na wietrze zależny od zewnętrznych sił. Czy wówczas jesteś wolny, czy raczej totalnie zniewolony? Kontrola może być tylko przedmiotowa, tak jak wolność jest przedmiotowa.
Wolność to możność realizacji swojej woli, poczucie Wolności to brak doświadczania ograniczeń i przymusów. Nie są to zjawiska tożsame. Racjonalni wybieramy cele możliwe, więc realizujemy wolność. Nieracjonalni odbijemy się od rzeczywistości, czyli nie zrealizujemy wolności.
22. Wolność a ekspresja. W jaki sposób jestem, zanim się wyrażę? Czy to, że się wyrażę, wyłoni z wachlarza rozmazanych potencjalności jakieś określone JA? JA jestem. W jakiej przestrzeni jestem? Może ekspresja JA, to zaistnienie w przestrzeni społecznej, zajęcie określonego miejsca w relacjach. Czy wiem jaki jestem, zanim się wyrażę w ekspresji? Czy to, że się wyrażam w ekspresji, to tworzenie, potwierdzanie, utrwalanie swojego JA?
Temat pozornie nie związany z wolnością. Jednym z obszarów wolności jest wolność wyrażania JA skutkująca tolerancją dla naszej odrębności. Zniewolenie realizuje się również przez niemożność wyrażania się. Istniejemy jako JA. Jeśli nie możemy się wyrazić, to nasze JA nie istnieje w przestrzeni społecznej, więc nie realizuje wolności.
23. Wolność a cele.
Podpostulat 1:
W zmieniającym się środowisku możemy w tylko pewnym stopniu kontrolować proces realizacji celu. Nie ma gwarancji, że cel osiągniemy.
Cel X wyznaczamy w pewnej chwili t0, gdy środowisko jest w stanie S(t0). Środowisko się zmienia poprzez kolejne stany S(t1), S(t2), S(t3). W wybranej chwili np. t7 jest wielce prawdopodobne, że określony cel X nie realizuje potrzeb wyartykułowanych w chwili t0, gdyż w chwili t7 środowisko jest w stanie S(t7) i potrzeby są inne, więc cel jest przestarzały. Często strategia wybrana w chwili t0 nie realizuje celu X w stanie środowiska S(t7).
Podpostulat 2:
Cele muszą być odpowiednio zdefiniowane, aby spełniać funkcję drogowskazu w życiu, funkcję narzędzi wspierających realizację potrzeb.
Podpostulat 3:
Nasza wolność ogranicza się do możliwości częściowego kontrolowania procesów życia. Płyniemy w strumieniu zdarzeń tylko czasem mogąc modyfikować kurs. Olbrzymia zmiana dokonuje się wówczas, gdy przeskakujemy do innego strumienia zdarzeń, lub czynniki globalne zmieniają strukturę i dynamikę strumienia zdarzeń, w którym jesteśmy zanurzeni.
